venres, 17 de maio de 2013

A ALMA DO MUNDO

O centro cultural Conde Duque abre unha mostra de fotografía titulada A alma do mundo  con fotografías de Miguel Ángel Sánchez sobre o Exipto trala primavera árabe. O que máis me chama a atención son as conexións entre as fotografías e o tenebrismo do pintor barroco italiano Caravaggio ou o valenciano Ribera. 
O fotógrafo, artífice da exposición, seleccionou 80 fotografías para representar aos 80 millóns de habitantes que viven en Exipto e reunidos nun libro El alma del mundo con textos escritos pola periodista Nuria Tesón. Un reflexo do mosaico social de Exipto. En propias palabras do autor: "Quixen falar de realidades que vemos cada día en O Cairo, o núcleo de Exipto por onde pasa todo o mundo: o acoso sexual ás mulleres, a pobreza extrema, a diferenza entre as clases sociais cada vez maior ou ese individualismo que xenera a propia pobreza e produce unha sorte de picaresca española do barroco". 



mércores, 15 de maio de 2013

MESTRAS DA REPÚBLICA


Neste vídeo achégamonos á historia dunha mestra da República, pero tamén aos dereitos acadados polas mulleres durante a época da República. Uns dereitos que foron cortados de raíz coa chegada da "longa noite de pedra" que supuxo o Franquismo.
A FETE-UGT acaba de finalizar un documental sobre a labor das mestras durante a República. O traballo segue aberto pois aparecen novos casos e novas historias que permiten enriquecer os datos que se foron recompilando. A eduación constituíu un dos grandes compromisos sociais da Segunda República. Buscábase levar a cultura e ensinanza aos rincóns máis remotos do país na procura dunha sociedade máis libre e igualitaria. As mestras participaron de forma activa neste proxecto. Mulleres que crían na igualdade  e na coeducación, derrubaron os muros que separaban alumnos e alumnas, pois defendían que a coeducación está na base dunha aprendizaxe de vida en igualdade. Este proxecto quedou interrumpido trala guerra civil. A represión foi especialmente dura coas mestras. Represariadas non só por ser republicanas, senón, fundamentalmente, por representar un modelo de muller, libre e autónoma, contrario ao ideal de muller que buscaba impoñer o réxime: unha muller sumisa e sometida ao home. 
No blogue maestras republicanas podemos coñecer casos concretos con nome e rostro propio. 



domingo, 12 de maio de 2013

LEANDRO LAMAS



Leandro Lamas é un pintor e ilustrador que me encanta. Gústame pola vitalidade das súas obras, cheas de cor, de alegría, rebosantes de amor e sensualidade. Leva desde 1998 adicándose á pintura. O "seu laboratorio de formas" está en Neda, moi preto da miña vila natal, onde ten un mural adicado á festa do pan. É posible que o coñezades polas ilustracións que fixo para o libro O conto do Apalpador, pero non é o único libro para o cal fixo ilustracións, tan coloristas como as súas pinturas e murais. 





LA LIBERTAD ES COMO UNA COMETA. VUELA PORQUE ESTÁ ATADA


O 8 de abril morría José Luis Sampedro. E parece que xa van quedando poucas voces que cunha serenidade e claridade fascinantes alumbraban a luz da verdade sobre a vida, sobre a Humanidade, sobre o noso día a día. Foi escritor e economista, ambas as dúas facetas exercidas desde a vocación humanista e comprometida. Defensor a ultranza da liberdade de pensamento. 

Elixo unha das súas frases para esta entrada: La libertad es como una cometa. Vuela porque está atada. Dicía, o poder quérenos asustados. O poder nos asusta para dominarnos. Sen liberdade de pensamento, a liberdade de expresión, a democracia, non vale nada. Invitábanos a seguir aprendendo sempre, a seguir coñecéndonos. Retomaba a máxima grega "Coñécete a ti mesmo". 
Sampedro era un defensor da vida, dunha vida tamén máis xusta. Entendía a economía desde unha perspectiva humanista. Alonxada dos números que teñen que casar sen ter en conta as vidas que hai detrás. Sampedro era o que o sistema chama antisistema, un insubordinado deste mundo insostible que o mercado creou destruíndo outros mundos posibles. Malia súa avanzada idade, non se cansaba de recordarnos que é necesidade desobedecer, opornos a un modelo inxusto e desigual. Non nos podemos rendir. Como dicía el, temos o deber de vivir e de pensar libremente. Sampedro dicía que queren facernos crer que non hai outro mundo, que non nos queda outra, pero este mundo vai mudar porque está agotado, non se sostén, morre. Temos o deber de tentar que sexa un mundo máis xusto, máis humano, máis vivible. Esa foi a súa derradeira vontade, segundo a súa muller: que non lle choremos, que gastemos esas forzas combatendo. 
"Qué importa mi boca cerrada, ¡cuando piensas con el alma te oyen!".

NATIVOS AMERICANOS NO VATICANO



A Resurrección de Cristo, obra de Pinturicchio (1453-1513), con Alexandre VI axeonllado, coas mans xuntas, domina o salón dos Misterios do Vaticano. Detrás, aparecen un grupo de pequenas figuras que o director do taller de restauración dos Museos Vaticanos, Maurizio De Luca, identifica coa primeira representación de nativos americanos. 
Cristóbal Colón escribía aos Reis Católicos "Achei moitas illas poboadas con xente sen número. (...) Andaban todos nús, homes e mulleres" nunha carta datada o 4 de marzo de 1493, tralo seu regreso de América. A carta foi entregada en Barcelona no mes de abril. As novas do descobremento dunhas terras por conquistar e poboacións ás que evanxelizar chegou pronto a oídos do Papa Alexandre V. Entre maio e setembro do mesmo ano firmou catro bulas polas que se entregaban á Coroa de Castela boa parte do territorio ultramariño. Ao tempo, Pinturicchio estaba a decorar seis salóns do palazo Vaticano. Nuns deses frescos, rematados en 1494, e recén restaurados, asoma un grupo de homes nús, de pel aceitunada. Algúns dos cales parecen bailar. O propio Cristóbal Colón trouxera consigo a seis indios nativos, que acabaron morrendo, os pobres, de frío. 

SON FELIZ


Deixanme un libro para VER e LER: Soy feliz, no me preocupo ... soy yo quien tiene preocupado al mundo. O seu ilustrador Jimmy Liao é un dos meus preferidos. As súas imaxes transpórtanme a un mundo póetico, a unha ensoñación infantil. Pero non son meramente debuxos amables que nos invitan a recordar os tempos nos que fomos nen@s. Os textos que acompañan cada ilustración están cheos de sensibilidade e poesía. As palabras quedan resoando no oído, entran na mente e retintinean. Acomódanse e quedan alí resoando, mentres a mirada vai devorando as ilustracións dunha nova páxina. 

Me preocupa que haya un país maravilloso esperando a que lo descubramos. Pero no conocemos el camino secreto que lleva hasta allí. 

Me preocupa que el paraíso de la infancia se haya perdido para siempre. 

Me preocupan los vendajes que atan a nuestra imaginación de tal modo que los ojos cristalinos no consiguen ver el arco iris en el horizonte. 

Me preocupa que los gritos de indignación oculten mentiras podridas. 

Me preocupa que las sirenas se hayan sumergido hasta el fondo del mar y ya no vuelvan a cantar. 

La niña quería escuchar los secretos del árbol, y éste le dijo: "La ética profesional me impide revelar los secretos de los demás" Todos los árboles son psiquiatras ... 


La joven oye a la piedra hablar de amor, con firmeza, al agua del lago. La joven oye a la hoja de arce declararse, con suavidad, al cielo. Tienen una capacidad excepcional para oír las palabras de amor de los demás, pero no las propias. 


mércores, 1 de maio de 2013

ESCRAVITUDE NO SÉCULO XXI

Unha semana máis tarde do derrumbre do edificio de Dacca (Bangladesh) que albergaba varias fábricas textis que traballaban para firmas de Estados Unidos e Europa, as autoridades dese país presentan as cifras oficiais do siniestro: 1050 vítimas mortais. O desastre volve a poñer de manifesto as malas condicións laborais e de seguridade que sofren os traballadores de talleres textis no país asiático. O derrumbre dun edificio de Bangladesh pode parecer unha historia allea a nós, pero está moito máis cercana do que nos parece. Non sería estrano que calquera das prendas que levamos postas foran realizadas alí. De feito, nesta mesma fábrica traballan para algunha marca española. 
Este tráxico suceso non é un caso illado. Os incendios e derrumbres de edificios, coas súas respectivas mortes, son na súa inmensa maioría evitables. As medidas de seguridade son nulas. As horas de traballo nada teñen que ver coas 8 horas das que falabamos noutra entrada. Incluso, se pode constatar que en moitas instalacións hai nen@s traballando. 
A voracidade do consumismo, e os postulados capitalistas, buscan a produción barata, con materiais económicos, pero, fundamentalmente, con man de obra barata (algúns dos traballadores da fábrica derrumbada non chegaban a cobrar 30 euros mensuais), pero que queda no camiño? Pois, nalgúns casos, a vida de seres humanos.